
Sofralarımızdan bereketin eksik olmaması, yediğimizin şifa olması ve en önemlisi Rızık Veren'e (er-Rezzâk) şükrümüzü eda etmek için yemek duası okumak, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) en güzel sünnetlerinden biridir. Yemekten sonra edilen dua, nimetin artmasına ve bereketlenmesine vesiledir.
Bu rehberde; Peygamber Efendimiz'in her yemekten sonra okuduğu kısa duayı, davetlerde okunan uzun yemek duasını, çocuklar için tekerleme şeklindeki duayı ve ilgili hadis-i şerifleri bulabilirsiniz.


Peygamber Efendimiz (s.a.v.), yemeğini bitirdikten sonra genellikle şu duayı okurdu.
Okunuşu: Elhamdüllillahillezi yüd'imü velâ yüd'emü ve menne a'leyna fehedena vê ed'emena ve sekana vekülle belain hesenin eblan(a). Elhamdüllillahi ğeyra müvedde'in rabbi velâ mükafiin velâ menkürin vela müsteğnen a'nhü. Elhamdüllillahillezi ed'emena minedda'ami vesek'ana mineşşarabi vekesane minelü'ra ve hedana mineddelali ve besserana minela'ma ve feddelena a'la kesirin min helkihi tefdilen elhamdüllillahi rabbilalemin.
Anlamı: “Dâima yediren ve kendisine hiç yedirilmeyen, bize ihsanda bulunan bizi doğru yola ulaştırıp da doyuran ve suya kandıran ve hep güzel vesîlelerle imtihan eden Allah’a hamdederiz. Yâ Rabb sana hamdediyoruz. Bu hamdimizi kâfi görmüyoruz, îfâ edilmiş saymıyoruz ve nankörlük etmiyoruz, nîmetlerinin hiç birinden müstağnî değiliz. Bize yemekten yediren, sudan içiren, çıplak iken giydiren, dalâlette iken hidâyete erdiren, görmezken gösteren ve bizi yarattıklarının pek çoğuna üstün kılan Allah’a hamd ederiz, çünkü hamd âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur.» (Hâkim, I, 731/2003)
Arapçası:

Arapça bilmeyenler veya toplu yemeklerde Türkçe dua etmek isteyenler için, kültürümüzde yerleşmiş kafiyeli ve manalı sofra duası şöyledir:
"Elhamdülillah, Elhamdülillah... Bu nimeti veren Allah, Peygamberimiz Resulullah, Her yemekte deriz Bismillah. Artsın eksilmesin, taşsın dökülmesin, Gerisi kesilmesin. Hep afiyetle yensin. Geçmişlerimizin ruhu için, Sağlara selamet, hastalara şifa için, Hayırlı bereketli kazançlar için, Allah rızası için El-Fatiha."
Kalabalık misafirliklerde, düğün yemeklerinde veya iftar sofralarında Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) okuduğu şu dua tercih edilir:
Okunuşu: "Elhamdülillâhi kesîran tayyiben mübâreken fîhi, ğayra mekfiyyin ve lâ müvedde'in ve lâ müstağnen anhu Rabbenâ."
Anlamı: "Ey Rabbimiz! Sana tertemiz duygularla, eksilmeyip artan, huzurundan geri çevrilmeyip kabul edilen sayısız hamd ile hamd ederiz. Sen bizim Rabbimizsin; yani nîmetin her türlüsü ile bizi besleyen, yaşatansın. " (Kaynak: Buhârî, At'ime 54)
Arapçası:

Çocuklara şükür bilincini kazandırmak için kreşlerde ve okullarda öğretilen o meşhur dua:
"Yemeğimi yemeden, El açtım Allah'ım sana. Akıl, sağlık, doğruluk, İyi huylar ver bana. Yemezsem büyüyemem, Okuluma gidemem. Çabuk çabuk yiyelim, Okulumuza gidelim. Bizi yaratan Allah'a, Her zaman şükredelim. Afiyet olsun, Allah'a şükürler olsun. Amin."
Yemeğin bereketi sadece sonunda değil, başındadır. Yemeğe başlarken "Bismillah" (Allah'ın adıyla) veya "Bismillahirrahmanirrahim" demek sünnettir.
Eğer Besmele Unutulursa: Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yerken besmele çeksin. Şayet yemeğe başlarken besmele çekmeyi unutursa, hatırladığı anda şöyle desin: 'Bismillâhi evvelehû ve âhirahû' (Başında da sonunda da Allah'ın adı ile.)" (Kaynak: Tirmizî, At'ime 47)
Allah'ın Razı Olduğu Kul: "Allah Teâlâ, kulunun bir şey yedikten sonra hamd etmesinden veya bir şey içtikten sonra hamd etmesinden hoşnut olur." (Müslim, Zikir 89)
Bereketin Kaynağı: "Yemeğin bereketi, hem yemekten önce hem de yemekten sonra elleri yıkamaktadır." (Tirmizî, At'ime 39)
Misafirin Duası: Peygamberimiz, Sa’d b. Ubâde’nin evinde yemek yiyince onlara şöyle dua etmiştir: "Yanınızda oruçlular iftar etsin, yemeğinizi iyi kimseler yesin ve melekler size dua etsin." (Ebû Dâvûd, At'ime 54)
Evet, okunabilir. Yemek duası bir zikir ve şükür ifadesidir, namaz gibi abdest şartı aranmaz. Abdestsizken de dua edilebilir ve "Elhamdülillah" denilebilir.
Misafir olduğunuz evde yemekten sonra ev sahibine bereket duası etmek sünnettir. Peygamberimiz şöyle dua edilmesini tavsiye etmiştir: "Allahümme bârik lehüm fîmâ razaktehüm vağfir lehüm verhamhüm." (Allah'ım! Onlara verdiğin rızkı bereketlendir, onları bağışla ve onlara merhamet et.) (Müslim, Eşribe 143)
Evet, yeterlidir. En kısa şükür ifadesi "Elhamdülillah" demektir. Ancak Peygamberimiz'in öğrettiği duaları okumak daha faziletlidir.