.webp?alt=media&token=41dae968-8921-4c6e-9675-da320550b0ce)
Namaza durduğumuzda ilk okuduğumuz, Rabbimizle konuşmaya başladığımız o ilk cümle Sübhaneke duasıdır. "Sübhaneke", Allah'ı her türlü eksiklikten, kusurdan ve noksanlıktan uzak tutmak, O'nu en yüce sıfatlarla övmek demektir. Bu dua, Kur'an-ı Kerim'de bir sure değil, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) öğrettiği bir tesbihtir. Namazın açılış anahtarı olan bu dua ile kul; "Allah'ım seni tenzih ederim, sen kusursuzsun, ben ise acizim" diyerek huzura kabul edilmeyi ister.


Namazlarda tekbir (Allahuekber) aldıktan hemen sonra eller bağlanır ve ilk olarak şu dua okunur:
Okunuşu: "Sübhânekellâhümme ve bi hamdik ve tebârakesmük ve teâlâ ceddük (ve celle senâük *) ve lâ ilâhe ğayrük."
(Not: Parantez içindeki "ve celle senâük" kısmı sadece cenaze namazlarında okunur, vakit namazlarında okunmaz.)
Bu duanın orijinal Arapça metni şöyledir:

Namazın başında ne söylediğimizi bilmek huşu (odaklanma) için çok önemlidir:
"Allah'ım! Sen eksik sıfatlardan pak ve uzaksın. Seni daima böyle tenzih eder ve överim. Senin adın mübarektir (kutludur). Senin şanın her şeyden yücedir. Ve senden başka ilah yoktur."
Sübhaneke, Hanefi mezhebine göre namazların "iftitah" (açılış) duasıdır ve şu yerlerde okunur:
Her Namazın İlk Rekatında: Sabah, öğle, ikindi, akşam, yatsı ve tüm nafile namazların 1. rekatında, "Allahuekber" denilip namaza başlandığında.
İkindi Namazının Sünnetinde: 3. rekata kalkıldığında Fatiha'dan önce tekrar okunur.
Yatsı Namazının İlk Sünnetinde: 3. rekata kalkıldığında Fatiha'dan önce tekrar okunur.
Teravih Namazında: Eğer 4 rekatta bir selam veriliyorsa, her selamdan sonraki kalkışta (3. rekatın başında) okunur.
Cenaze Namazında: 1. tekbirden sonra (Ve celle senâük ilavesiyle) okunur.
Sübhaneke ile namaza başlamak, bir hükümdarın huzuruna çıkmadan önce ona en güzel övgüleri sunmak gibidir. Bu dua, kulun Allah'a karşı edebini gösterir. "Ve teâlâ ceddük" (Senin şanın yücedir) ifadesi, Allah'ın azametini kalbe yerleştirir. Peygamber Efendimiz (s.a.v), en sevdiği sözlerden birinin "Sübhaneke Allahümme ve bihamdik" olduğunu bildirmiştir. Bu tesbihi okuyan kişi, Allah'ı tüm noksan sıfatlardan arındırmış olur.
"Sübhaneke" kelimesi Kur'an'da birçok ayette geçer (Örn: Bakara 32, Al-i İmran 191). Ancak namazda okuduğumuz bu dua metni bir bütün olarak Kur'an ayeti değil, Hadis-i Şerif ile sabittir. Cebrail (a.s)'ın Peygamberimize namazı öğretirken bu duayı okuduğu rivayet edilir.
Cenaze namazı, ölüye dua ve Allah'ı sena (övme) makamıdır. Bu sebeple sadece cenaze namazlarında Sübhaneke'ye "Ve celle senâük" cümlesi eklenir.
Cenaze Namazı İçin Okunuşu: "Sübhânekellâhümme ve bi hamdik ve tebârakesmük ve teâlâ ceddük ve celle senâük ve lâ ilâhe ğayrük."
Anlamı: "(Allah'ım)... Senin övgün yücedir."
Hanefi mezhebine göre namazda Sübhaneke okumak sünnettir. Eğer bir kişi bilerek veya unutarak Sübhaneke'yi okumazsa namazı bozulmaz, namaz geçerlidir. Sehiv secdesi (yanılma secdesi) yapması da gerekmez. Ancak sünnet sevabından mahrum kalmış olur.
Namaz kılarken okumak için abdest şarttır. Ancak namaz dışında; zikir niyetiyle, dua niyetiyle veya ezberlemek amacıyla abdestsiz olarak okunabilir.
Hanefi mezhebinde "Sübhaneke" okumak asıldır. Ancak Şafii mezhebinde namaza başlarken Sübhaneke yerine "Veccehtü" duası okunur. Bu mezhepler arası bir tercih farkıdır, her ikisi de Peygamberimizden (s.a.v) rivayet edilmiştir.