İlk İnen Ayet - Kur-an’ı Kerim’in İlk Ayeti Hangisidir?

Kur'an-ı Kerim'i Her Zaman Yanınızda Taşıyın

Uygulamayı İndir

Kur’an-ı Kerim’in İlk Ayeti: "Oku!"

Kur’an-ı Kerim’in ilk inen ayetleri, Alak Suresi’nin ilk 5 ayetidir. Sanılanın aksine Kur’an, Mushaf (kitap) düzenindeki ilk sure olan Fatiha ile değil, "Oku" emriyle başlamıştır.

• Türkçe Okunuşu: Ikra’ bismi rabbikellezî halak. Halakal insâne min alak. Ikra’ ve rabbukel ekrem. Ellezî alleme bil kalem. Allemel insâne mâ lem ya’lem.

• Diyanet Meali: Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı “alak”dan yarattı. Oku! Senin Rabbin en cömert olandır. O, kalemle yazmayı öğretendir, insana bilmediğini öğretendir.

Anlamı ve Önemi: Bu ayet, İslam dininin bilgiye, öğrenmeye ve tefekküre verdiği önemin en büyük kanıtıdır. Allah, Hz. Muhammed’e (s.a.v) ve onun şahsında tüm insanlığa ilk olarak "okumayı" ama bu okumayı "Yaratanın adıyla" yani O'nun rızasını ve hikmetini gözeterek yapmayı emretmiştir. Bu mesaj, cehalet karanlığından ilmin aydınlığına geçişin ilk adımıdır.

Kur’an Neden Fatiha Suresi ve Besmele ile Başlar?

Kur'an-ı Kerim'in iniş sırasına göre ilk ayet Alak Suresi olsa da, elimizdeki Mushaf dizilişinde ilk sırada Fatiha Suresi yer alır. Bunun temel sebebi, Fatiha'nın "Ümmü’l-Kitab" (Kitabın Anası) olarak kabul edilmesidir.

Fatiha Suresi, Kur'an'ın bir nevi özetidir; Allah'a hamdı, O'nun sıfatlarını, ibadetin sadece O'na yapılacağını ve hidayet talebini içerir. Besmele ise her hayırlı işin anahtarı olduğu gibi, Allah'ın kelamına başlarken O'nun rahmet ve merhametine sığınmanın bir nişanesidir. Kur'an-ı Kerim, en kapsamlı dua ve giriş metni olan Fatiha ile kapılarını açar.

Nüzul Sırası ve Mushaf Sırası: Aradaki Fark Nedir?

Birçok okuyucu "Neden ilk inen ayet kitabın başında değil?" sorusunu sorar. Burada iki kavramı birbirinden ayırmak gerekir:

1. Nüzul Sırası: Ayetlerin Hz. Peygamber’e indirilme sırasıdır (İlk: Alak Suresi).

2. Mushaf (Tertip) Sırası: Ayetlerin bugün elimizdeki kitap haline getirilmiş sırasıdır (İlk: Fatiha Suresi).

Ayetlerin ve surelerin bugünkü dizilişi rastgele değil, Hz. Cebrail'in rehberliğinde Hz. Peygamber (s.a.v) tarafından belirlenmiştir. Bu diziliş, Kur'an'ın kendi içindeki eşsiz örgüsünü ve konu bütünlüğünü korumaktadır.

İlk İnen 5 Ayetin Toplu Meali ve Mesajı

Vahyin ilk anında Cebrail (a.s) tarafından getirilen ilk beş ayet, insanın yaratılışından ve Allah'ın ona lütfettiği nimetlerden bahseder:

"Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı bir alaktan (embriyodan) yarattı. Oku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir. O, kalemle yazmayı öğretendir. İnsana bilmediğini O öğretti." (Alak, 1-5)

Bu ayetler bizlere; insanın biyolojik olarak küçük bir başlangıçtan geldiğini, ancak Allah'ın "kalem" ve "bilgi" vasıtasıyla insanı tüm varlıklardan üstün kıldığını hatırlatır.